زنبورستان - پرورش زنبورعسل و زنبورداری

"در اکثر مواقع سال، مخصوصا زمانی که تنش زیادی که به کلنی ها وارد میشه، کندوها را فشرده نگه دارید. به این معنا که تنها قاب هایی که پوشیده از زنبور است در اختیار کلنی باشد."

اگر کندوهاتون علایم خفیفی از بیماری های نوزادان (لوک اروپایی، لارو گچی، و لارو کیسه ای) رو نشون میدن.

اگر کندوهاتون در اثر گرما یا سرما دچار سرماخوردگی یا گرما زدگی شدند.

اگر کندوهاتون مورد غارت قرار می گیرند.

اگر کندوهاتون در جمع آوری شهد و گرده ناتوان شده اند و کندو در معرض گرسنگی قرار گرفته.

اگر کندوهاتون مسموم شده اند.

اگر کندوهاتون ملکه ی باکره دارند و خیلی وقته که ملکه جفت نرفته.

فشرده سازی کندو یکی از قدم های اصلی مدیریت شرایط به وجود آمده ست...

نکته ی قابل توجه اینجاست که در بهار که خطر بچه دهی وجود داره (یا زمانی که نرها در کندو هستند) فشرده سازی با احتیاط صورت می گیره، و خیلی زنبورها رو روی هم تلنبار نمی کنیم.

مثل هر سال با رسیدن سر و کله‌‌ی گرما زنبوردارا باید بیشتر به سلامت کندوها و در مرحله‌ی بعد حفظ بهره‌وری اون‌ها اهمیت بدن. از همه‌ی این‌ها که بگذریم، امسال پیش بینی یک تابستان خیلی گرم رو داریم و زنبوردارهای بسیاری هم بهم خبر قطع شهد در منطقه‌شون رو دادن. با این اوصاف باید از همین الان آماده‌ی هر اتفاقی باشیم، به قول معروف از همین الان خودمون رو ببندیم. (خوشحالم همین الان که این رو می نویسم خیلی از زنبوردارها با مشکل قطع شهد مواجه نشدن).

• اولین کاری که برای سلامت خودمون، سرمایه‌مون و زنبورها انجام میدیم، تراشیدن علف‌های دور و بر کندوهاست. همین دیروز (20 خرداد 1399) خبر سوختن بیش از صد کندو رو در شهرستان چرام می‌خوندم (لینک 1)(لینک 2). معمولا وقتی زنبورهای زنبوردارا می‌میرن، دلشون خوشه که جعبه‌هاشون باقی مونده، حالا اگر زنبوردار همه چیزش بسوزه غیر از رحمت خدای مهربان دلش رو به چی خوش کنه؟!

راستی، علف‌‌های کوتاه دور و بر زنبورستان باعث میشه مارها رو هم راحت‌تر ببینیم و چندسالی دیرتر به دیدار پدرجد مرحوممون بریم!

• کار بعدی اینه که ورودی شهد و گرده به کندو و وضعیت تخمریزی کندوها رو بررسی ‌کنیم. اینجا سه وضعیت اصلی وجود داره:

1) شهد منطقه شروع شده و تخمریزی کاهش پیدا کرده و کم کم سلول‌های قاب‌ها پر میشه از عسل و حال خوشش می‌مونه برامون.

2) هنوز گرده‌آوری به شهدآوری می‌چربه و زنبورها در وضعیت پرورش نوزاد به سر می‌برن، که اگر لازم بود با شبکه ملکه، ایزولاتور یا هر چیز دیگه‌ای محدودش می‌کنیم و اگر لازم نبود به حال خودش می‌مونه تا جمعیت تا حد ممکن افزایش پیدا کنه.

3) حالت سوم که چند روز پیش در تهران باهاش سرگرم بودیم، قطع جریان شهد و همینطور تخمریزی ملکه‌هاست. در چنین موقعیتی بی‌درنگ به کندوها شربت میدیم تا پس نزنن (عقب نشینی نکنن). اگر کندوها ده قاب هستند، به اندازه‌ی نصف لیوان شربت یک به یک براشون کافیه تا نه زیاد ذخیره کنن و نه کم بیارن. به محض اینکه شهد هم شروع شد هم تغذیه رو قطع می‌کنیم تا در جریان تولید عسل طبیعیمون اختلالی ایجاد نشه.

اگر کندوها بیش از ده قاب بودند یا به شروع دوباره‌ی شهد امید داشتیم و می‌خواستیم بهشون طبق بدیم. راهش اینه که یک شربت سنگین (مثلا یک لیتر شربت یک به یک) بدیم و بعدش با تغذیه‌ی تدریجی ادامه بدیم. یک سری هم مثل من نیم طبق‌هاشون رو آماده کردن تا بزنن روی کندوها. راهی که خودم میرم اینه که کندو رو دو سه روز با شربت تغذیه می‌کنم تا ذخیره‌ش کامل بشه و زنبورها دیگه استرس نکشن، بعد که حالشون جا اومد یک نیم طبق (ترجیحا با پوکه) روشون می‌ذارم و به حال خودشون می‌مونن. خیلی بهتره که اضافه کردن نیم طبق یا طبق همراه با شروع جریان شهد باشه.

یه راه دیگه هم اینه که کندوها رو به مناطق زراعی که آبیاری به صورت منظم انجام میشه منتقل کنیم. اینطوری شانس بهتری رو برای حفظ کندوها داریم.

• مساله‌ی بعدی گرماست! اگر کندوهامون کف باز نیست، بهتره زیر درب کندوها رو یک لایه‌ی نسبتا ضخیم از فوم عایق بکوبیم و کندوها رو لااقل به اندازه‌ی یک آجر از زمین فاصله بدیم. سفید کردن در کندوها با رنگ یا گچ هم که از کارهای مهمه.
• آبشخور برای زنبورها گذاشتین؟ نه! همین الان اقدام کنید، یادتون نره آب در جریان باشه و سالم و تمیز.
• آخر سر هم اگر با پدیده‌ی لارو خشک مواجه شده‌ایم به زنبورها کیک گرده یا جایگزین گرده بدیم و کندوها رو سیر نگه داریم.
• کندوهای ضعیف رو تا فرصت هست با استفاده از انتقال شفیره از کندوهای قوی کمک کنیم و اگر هم فرصت گذشت، با هم ادغام کنیم.

"من پول اولین عسلی که بر می‌دارم رو به خرید شکر و کیک گرده‌ی سال دیگه و دوا و درمان یک ساله‌ی کندوها اختصاص میدم"  

نکته اول: شربت دادن فقط در غروب ... می‌تونیم صبح هم شربت بدیم، اما چون مقدار پیشنهادی من ناچیزه (چون هدفم تولید عسل طبیعیه). غروب شربت میدم تا خرجِ شب کندوها در بیاد و خرجِ روزشون رو از صحرا بیارن. به علاوه از دست غارت هم فرار کرده باشم.

نکته دُیّم: "کندوی سیر" کندوییه که بین دو تا پنج سانت بالای قاب‌های منطقه‌ی پرورش نوزادان با عسل پولک خورده پر شده باشه (منظور همون ابروییه قاب هاست).

نکته سِیّم: اگر کندوها دیگه رشد نمی‌کنن و نر کشی هم شروع شده، کندوهای 11-12 قاب رو در یک کندوی ده قاب فشرده کنید. توی این مورد در مورد گرما ملاحظه‌ی لازم رو داشته باشید. کلا هر کاری دارید (مخصوصا کارهای مربوط به ملکه) رو زودتر انجام بدین...

حرف آخر: برداشت از کندوهای ده قاب در سال‌های خشک یا اصلاحا "نر" هم به این شکله که ما فقط دو قاب طرفین رو به طور مستمر بر می‌داریم و بعد از اکستراکتور کردن بلافاصله به کندو بر می‌گردونیم. هر وقت یک سومش سر پولک شد دوباره همین کار رو می‌کنیم.