زنبورستان - پرورش زنبورعسل و زنبورداری

سوال: وقتی می خواهم پیوند بزنم، لارو به خوبی در سوزن پیوند قرار نمی گیره؟ می تونم لاروهای بزرگ تر را انتخاب کنم؟

جواب: به هیچ وجه، هر چه لارو جوان تر باشه بهتره. با توجه به این که بخش عمده ی تمایز ملکه از زنبورهای کارگر، مربوط به ژل رویالیه که لاروهای ملکه توی سه روز اول می خورن. هر چه که مهارت خودمون رو بالا ببریم و لاروهای جوان تر رو پیوند بزنیم بهتر. در واقع این که میگن لارو یک روزه، اشاره به حداکثر مهلت پیوند داره. همینطور زیر لارو یک روزه ژل رویال کافی هم وجود داره و پیوند رو برای ما راحت تر می کنه (در واقع یک روزگی یک نقطه ی بهینه برای پیونده). شاید یکی از دلایل اینکه تا 24 ساعت اول رو میشه چشم پوشی کرد، این باشه که لارو توی این سن، نسبت به وزنش مقدار خیلی کمی ژل رویال مصرف می کنه. در کل، اکثر منابع لاروهای جوان تر از سی و شش ساعت رو مناسب دونستن و برای پیوند بهترین زمان رو سن پایین تر از بیست و چهار ساعت می دونن.

یک نکته: تحقیقات اخیر نشون میده که احتمالا ژل رویال مربوط به سه روز اولِ دوره ی لاروی ملکه با ژل رویال مربوط به سه روز دوم دوره ی لاروی ملکه با هم تفاوت داشته باشن و اینکه اصلا به لاروهای کارگر ژل رویال داده نمیشه، در واقع به لاروهای کارگر، ژل کارگری داده میشه که بسته به سنشون متفاوته. یعنی اگر ملکه توی یک فنجانک تخم ریخته باشه، لارو داخل فنجانک فقط از ژل رویال مصرف می کنه تا تبدیل به ملکه بشه و ژل کارگری دریافت نمی کنه و این در حالیه که وقتی ما لاروی رو توی سن یک روزگی پیوند میزنیم، یک مقداری ژل کارگری هم مصرف کرده که مطلوب بودنش جای بحث داره. البته توی مقاله ویلر و همکاران در سال 2006، گفته شده که ژل کارگری جوان تا حد زیادی مثل ژل رویال غنی هست.

اما چند توصیه برای راحت تر شدن کار:

• بهتره تا کندویی که می خوایم ازش پیوند بزنیم (کندوی مادری) چند روز قبل از پیوند زنی به مقدار کافی با شربت تغذیه شده باشه، تا کارگرها ژل بیشتری رو تولید بکنن و لارو توی ژل غوطه ور بشه.
• از قاب های تیره رنگ و حتی سیاه برای تخمریزی ملکه مادر استفاده بکنیم، با این کار پیدا کردن و تشخیص لارو مناسب، راحت تر میشه به علاوه این که اگر از سوزن اتوماتیک (چینی) استفاده بکنیم، لارو خیلی راحت تر و با حرکت سوزن به سمت انتهای سلول روی زبانه ی سوزن قرار میگیره.
• از ایزولاتور استفاده بکنیم، تا یک قاب با لاروهای همسن داشته باشیم و توی پیدا کردن لارو یکروزه دچار خطا نشیم.

  ---

این قسمت که حاوی نکات ارزشمندیه رو هم دوست محققم آقای مهندس رضا حاجی زاده به این مطالب اضافه کردن که من بدون تغییر و بطور کامل در اینجا آوردم:

"اگر مقدار ژله زیر لارو در هنگام برداشت لارو برای بخصوص مبتدی ها مهم باشه، جهت راحتی انتقال لارو،  معمولا تغذیه با شربت شکر برای کندویی که ازش میخواهیم لارو برداریم که ژله ریزی خوبی هم داشته باشه زیاد جواب نمیده، در این رابطه کاری که انجام میدیم چند روز قبل از پیوند زدن ، کندوی مورد نظر را فشرده تر میکنیم (اگر ده قاب هست ، ۷ قابش میکنیم)، تمام لاروهاشو از کندو خارج کرده و به سایر کندوها میدیم و با شفیره های سربسته کندوی مورد نظر کاری نداریم، ( تاحد امکان تخمی هم نباشه داخل کندو) یک پوکه سیاه میزاریم وسط ۷ قاب جمعیت، روزانه با شربت "گرده" به صورت نواری روی قابها نه داخل شربت خوری کندو رو تغذیه میکنیم، چون میزان جمعیت این کندو زیاده و از طرفی لاروی در کندو وجود نداره و زنبور پروتئین جذب شده را به صورت ژله دفع نکرده  به محض تخم ریزی ملکه داخل قاب سیاه و تبدیل شدن انها به لارو ، زنبور لاروها را از همان ساعات اولیه لاروی با ژله ریزی بالایی تغذیه خواهند کرد."

عکس بالا وضعیت اقلیمی و گستره پراکندگی نژاد های زنبور عسل را نشان می دهد.
به این معنی که در طول هزاران سال رنبورهای عسل هر منطقه سازگاری بالایی نسبت به شرایط اقلیمی و منابع غذایی ان منطقه بدست آورده اند.

• با توجه به نوع کشاورزی و جابجایی گیاهان کشاورزی و تغییرات اقلیمی حاصل از فعالیت های انسانی استرسهای جدیدی علاوه بر استرسهای موجود بر زنبورهای عسل وارد می شود.

• در سالیان گذشته فعالیت زیادی در جابجایی نژاد های زنبور عسل صورت گرفته که بیشترین جابجایی ها مربوط به نژاد کارنیکا و نژاد لگوستیکای ایتالیا بوده که موجب از بین رفتن بسیاری از اکوتیپ های موجود و کاهش تنوع ژنتیکی جمعیت ها شده است.
• با توجه به تلفات چند سال اخیر و نتایج حاصل از تحقیقات که نشان می دهد زنبورهای بومی ماندگاری و طول عمر بیشتری در مناطق بومی خود دارند. پروژه های اصلاح نژادی گسترده ای جهت انتخاب و اصلاح نژاد های بومی جهت حفظ و و افزایش تنوع ژنتیکی موجود در جمعیت های زنبور عسل در کشورهای مختلف در حال انجام است.
• این فعالیت ها تا انجا است که زنبورهای عسلی که در کوه ها و پارک های جنگلی به طور وحشی زندگی می کنند را بدون تخریب کلنی زنبور عسل مورددازمایش قرار می دهند، چرا که چنین کندوهایی بدون شک از جمله ذخایر ژنتیکی اررشمند کشورها هستند که بدون استفاده از داروهای گوناگون و تغذیه قادر به مقابله با بیماری های موجود و ادامه زندگی هستند.
• نتیجه اینکه قبل از اینکه انسان ها دست به اصلاح نژاد زنبور عسل بزند، طبیعت تلاش بسیار کرده و زنبورانی اصلاح کرده که قادر به زندگی و ادامه حیات در مناطق و اقلیم های گوناگون باشند. پس نیاز است که انسان به طبیعت احترام گذاشته و کار اصلاح نژاد طبیعت را در جهت خواسته های خود تکمیل کند.